Use this URL to cite or link to this record in EThOS: http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.649425
Title: Hyfforddiant Ymwybyddiaeth Feirniadol am yr Iaith Gymraeg, a’i Gyfraniad at Gynllunio Ieithyddol Cynhwysol yng Nghymru
Author: Eaves, Steve
ISNI:       0000 0004 5355 105X
Awarding Body: Cardiff University
Current Institution: Cardiff University
Date of Award: 2015
Availability of Full Text:
Access from EThOS:
Access from Institution:
Abstract:
Ymdrinia’r traethawd hwn â dwy wedd ar gynllunio ieithyddol i adfywio’r Gymraeg yng Nghymru heddiw, a’r berthynas rhyngddynt. Y wedd gyntaf yw Hyfforddiant Ymwybyddiaeth am y Gymraeg i staff sefydliadau cyhoeddus wedi Deddf yr Iaith Gymraeg 1993, ac yn neilltuol, esblygiad ffurf feirniadol arno. Y wedd arall yw’r model cynllunio ieithyddol cynhwysol a arddelir gan Lywodraeth Cymru ers 2003, model a bennai i’r gymdeithas sifil rôl bartneriaethol allweddol yn y prosiect adfywio ieithyddol. Olrheinir yn gyntaf ddatblygiad y mudiad ymwybyddiaeth iaith ym maes addysgeg dysgu iaith yn Lloegr yn negawdau olaf yr 20fed ganrif, ac esblygiad ei bersbectifau beirniadol. Olrheinir wedyn ddatblygiad Hyfforddiant Ymwybyddiaeth Iaith yng Nghymru, nid ym maes addysgeg iaith, ond fel ymyriad eilaidd gan gyrff is-lywodraethol i esbonio i’w staff y gofynion statudol newydd iddynt drin y Gymraeg a’r Saesneg yn gyfartal wrth ddarparu gwasanaethau cyhoeddus. Gofynnai hyn am gryn newid arferion, wedi tros 450 mlynedd o eithrio’r Gymraeg o beuoedd swyddogol. Esblygodd cyfeiriadedd beirniadol ar yr hyfforddiant i gyflwyno’r cyd-destun ehangach i hyfforddeion, sef ffurf a amlyga natur ideolegol polisïau ieithyddol. Ar sail tystiolaeth wreiddiol ac eilaidd, gan gynnwys arolwg ansoddol a meintiol o hyfforddeion, dadleuir ei fod yn borth mynediad pwysig i ddinasyddion i wybodaeth a disgwrs prin am y Gymraeg. O droi at fodel cynllunio ieithyddol y Llywodraeth, olrheinir rhethreg gynhwysol testunau polisi, a chymherir y rhethreg â’r cynhyrchion polisi a gafwyd. Cyflwynir tystiolaeth mai prin fu’r ymyriadau cynhwysol, ac y methodd y prif asiantau cynllunio ieithyddol ag adnabod potensial Hyfforddiant Ymwybyddiaeth Feirniadol fel porth mynediad arwyddocaol i ddisgwrs cynhwysol. Argymhellir y dylid cynnwys yr hyfforddiant yn yr amrediad o brif ymyriadau a ystyrir gan Lywodraeth Cymru i weithredu’r model cynhwysol, a’i brif-ffrydio mewn sawl pau gymdeithasol er cynyddu mynediad dinasyddion at wybodaeth a disgwrs ieithyddol, gan fraenaru’r tir ar gyfer ‘newid ymddygiad ieithyddol’.
Supervisor: Not available Sponsor: Not available
Qualification Name: Thesis (Ph.D.) Qualification Level: Doctoral
EThOS ID: uk.bl.ethos.649425  DOI: Not available
Keywords: PB1001 Celtic languages and literature
Share: