Use this URL to cite or link to this record in EThOS: http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.568762
Title: Persona dramatig y bardd llys
Author: Morus, Gwilym
Awarding Body: Bangor University
Current Institution: Bangor University
Date of Award: 2012
Availability of Full Text:
Access from EThOS:
Abstract:
Yn y rhagymadrodd ceir cipolwg ar gefndir astudiaethau Indo-Ewropeaidd, gan leoli'r bardd Cymreig yn nhraddodiad ehangach y diwylliannau hynny, a nodi dylanwad Georges Dumezil ar y maes. Ystyrir wedyn natur strwythurol y maes a'r cyfyngiadau sy'n gynhenid i strwythuraeth fel dull yrnholiadol. Gan droi at Ffenomenoleg fel sylfaen athronyddol, ail- ddehonglir natur symbolau a'r modd maent yn weithredol mewn cyd-destunau defodol, gan obeithio negyddu mannau gwan strwythuraeth wrth gadw ei gryfderau. Ym rnhenodau 1, 2, 3 a 4, edrychir ar dwf y traddodiad barddol Canoloesol o'i gychwyn yng ngweithiau'r Cynfeirdd hyd at y Gogynfeirdd. Gan fanylu ar destun Y Gododdin a damcaniaethau diweddar ynglyn a'i natur gyfansawdd fel cynnyrch ysgol farddol yn hytrach na gwaith un bardd, dehonglir perfformiadau barddol canoloesol fel perfformiadau dramatig. Olrheinir dylanwad Y sgol Aneirin ar waith Cynddelw Brydydd Mawr, gan geisio dyfalu dylanwad arddulliau perfformio ar y cyd ag arddulliau llenyddol. Dehonglir agweddau ar bersona defodol y bardd canoloesol fel ffigwr cyhoeddus. Yrnhellach, gwelir yr un dylanwad yng ngwaith Prydydd y Moch. Y styrir dadl Marged Haycock dros uniaethu Prydydd y Moch gydag awdur rhai 0 gerddi Llyfr Taliesin fel tystiolaeth fod beirdd canoloesol yn mabwysiadu cymeriadau dramatig chwedlonol er mwyn ehangu ar eu persona cyhoeddus. Ym rnhenodau 5 a 6 ystyrir traddodiadau brodorol eraill sy'n cynnwys elfen gref 0 ddrama. Er mwyn gochel y posibilrwydd 0 weld tebygrwydd rhwng traddodiadau 0 ganlyniad eu bod yn rhannu'r un gwreiddiau diwylliannol, ystyrir traddodiadau sy'n debyg iawn 0 fod yn annibynnol ar draddodiadau barddoniaeth Ewrop, sef traddodiad dramatig perfformwyr cysegredig llwythi brodorol Gogledd America, a beirdd mawl llwythi Bantu De Affrica. Drwy gyrnharu'r traddodiad barddol canoloesol gyda'r diwylliannau eraill hyn, dadlennir patrymau cymdeithasol sydd efallai'n gyffredin i ddynoliaeth gyfan, sef y defnydd 0 ddefodaeth gyhoeddus fel dull 0 ategu bywyd cymunedol llwyth. Defnyddir model yr anthropolegydd Victor Turner er mwyn awgrymu strwythurau cymdeithasol cyffredinol y traddodiadau hyn.
Supervisor: Not available Sponsor: Not available
Qualification Name: Thesis (Ph.D.) Qualification Level: Doctoral
EThOS ID: uk.bl.ethos.568762  DOI: Not available
Share: